Ngày 01/7/2025, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 183/2025/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung Nghị định 156/2018/NĐ-CP, tạo hành lang pháp lý toàn diện cho hoạt động nuôi trồng, phát triển và thu hoạch cây dược liệu trong rừng đặc dụng, phòng hộ và sản xuất. Nghị định có hiệu lực từ ngày 15/8/2025.

Cộng đồng bản Chà Nưa, xã Mường Chà là một điển hình trong việc quản lý, sử dụng rừng của cộng đồng

Đây là Nghị định lần đầu tiên đột phá trong quản lý tài nguyên dược liệu rừng

"Cây dược liệu trong rừng": được định nghĩa là thực vật, nấm sinh trưởng tự nhiên hoặc trồng trong rừng, cung cấp nguyên liệu làm thuốc và chăm sóc sức khỏe. "Thu hoạch dược liệu": Quá trình khai thác toàn bộ hoặc một phần cây được nuôi trồng trong rừng.

Theo Điều 32a Duy trì diện tích, chất lượng rừng; không làm mất quyền sở hữu nhà nước.

Loài cây ưu tiên: Chỉ được trồng loài có giá trị y tế, kinh tế cao do Bộ Y tế hoặc UBND cấp tỉnh phê duyệt.

Cấm tuyệt đối: Không lợi dụng để khai thác dược liệu tự nhiên; không chế biến, bảo quản trong rừng.

Khu vực cấm: Phân khu bảo vệ nghiêm ngặt, rừng phòng hộ ven biển, khu vực dốc >30 độ.

 Theo (Điều 32b) các mô hình triển khai linh hoạt

Rừng đặc dụng, phòng hộ:

Tổ chức: Được tự làm, hợp tác hoặc cho thuê môi trường rừng.

Cộng đồng/hộ gia đình: Liên kết với tổ chức, cá nhân.

Rừng sản xuất:

Rừng tự nhiên: Áp dụng cơ chế tương tự rừng đặc dụng.

Rừng trồng: Chủ rừng tự quyết định (không thay đổi mục đích sử dụng).

Quy trình quản lý chặt chẽ

Phương án bắt buộc: Chủ rừng phải xây dựng và được cơ quan nhà nước phê duyệt phương án chi tiết (Điều 32d, 32đ, 32e).

Thuê môi trường rừng:

Thời hạn tối đa 10 năm, gia hạn không quá 2/3 thời hạn ban đầu.

Giá thuê tối thiểu 5% tổng doanh thu/năm (Điều 32g).

Ưu tiên hộ nhận khoán bảo vệ rừng hiệu quả.

Giám sát chặt: Trước khi thu hoạch phải thông báo cho Kiểm lâm (Mẫu 08).

Trách nhiệm cụ thể (Điều 2)

Bộ NN&MT: Hướng dẫn kỹ thuật, giám sát toàn quốc.

Bộ Y tế: Ban hành danh mục dược liệu giá trị cao.

UBND cấp tỉnh: Phê duyệt phương án, công nhận dược liệu đặc sản địa phương.

Chủ rừng: Chịu trách nhiệm giám sát đối tác; có quyền chấm dứết hợp đồng nếu không thực hiện sau 12 tháng.

Việc Chính phủ ban hành Nghị định số 183/2025/NĐ-CP là bước tiến phù hợp với tình hình phát triển của đất nước giúp Việt Nam khai thác tiềm năng dược liệu rừng trên 4,3 triệu ha" . Quy định rõ ràng về cho thuê môi trường rừng sẽ thu hút các doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân, hộ gia đình quan tâm, đầu tư phát triển dược liệu rừng, nhưng cần giám sát chặt để tránh lạm dụng