Việc chi trả tiền DVMTR không dùng tiền mặt ở tỉnh Điện Biên đối với chủ rừng cho thấy tiết kiệm chi phí, bảo đảm công khai, minh bạch, hiệu quả và an toàn hơn so với chi trả bằng tiền mặt

Điện Biên là tỉnh miền núi biên giới, thuộc khu vực đầu nguồn của sông Đà, sông Mã, Sông Mê Kông. Tổng diện tích tự nhiên của tỉnh là 954.125ha, trong đó diện tích đất quy hoạch cho lâm nghiệp 694.753ha, chiếm 72,8% diện tích tự nhiên toàn tỉnh; diện tích đất có rừng tính đến ngày 31/12/2019 là 403.135,64ha; tỷ lệ che phủ của tỉnh năm 2019 của tỉnh 42,25%.

Toàn tỉnh hiện có 4.322 chủ rừng là hộ gia đình, cá nhân, cộng đồng dân cư nằm trong lưu vực có diện tích cung ứng dịch vụ môi trường rừng (DVMTR). Những năm qua, thực hiện chính sách chi trả DVMTR không chỉ giúp người dân nâng cao ý thức bảo vệ rừng mà còn góp phần tăng thu nhập, tạo động lực để người dân gắn bó với rừng.

Ảnh: Quỹ BVPTR chi trả trực tiếp bằng tiền mặt cho chủ rừng ở huyện Tủa Chùa

Hiện nay, Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng tỉnh (Quỹ tỉnh) đã chi trả 399.749,548ha/403.135,64ha; số tiền được chi trả năm 2019 cho diện tích rừng cung ứng DVMTR trên 212 tỷ đồng, cho 2.615 chủ rừng. Những năm trước đây, đối với diện tích do hộ gia đình, cá nhân, cộng đồng dân cư quản lý được Quỹ chi trả bằng tiền mặt trực tiếp cho các chủ rừng. Việc chi trả trực tiếp bằng tiền mặt mất nhiều thời gian, chi phí cao, tiềm ẩn nhiều rủi ro, chưa đảm bảo tính công khai, minh bạch. Để khắc phục tình trạng trên, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã chỉ đạo Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng các tỉnh tiến hành thực trả tiền DVMTR cho các chủ rừng không sử dụng tiền mặt. 

Ảnh: Chủ rừng nhận tiền từ điển giao dịch Ngân hàng chính sách xã hội tại UBND xã

Theo đó từ năm 2018, Quỹ BVPTR tỉnh Điện Biên đã triển khai đồng bộ công tác tuyên truyền hỗ trợ việc mở tài khoản cho các chủ rừng là các hộ gia đình, cá nhân, cộng đồng tại các địa bàn thuộc lưu vực sông Đà, Năm 2019 Quỹ tỉnh ký quy chế phối hợp với Ngân hàng chính sách xã hội tỉnh về thực hiện chi trả tiền DVMTR kết hợp với việc tuyên truyền, hướng dẫn các chủ rừng tại các địa bàn khó khăn, chưa có tài khoản ngân hàng hoặc giao dịch thanh toán điện tử. Tiền DVMTR năm 2019, Quỹ BVPTR tỉnh Điện Biên đã thực hiện chi trả cho 2.134 tài khoản của các chủ rừng bằng hình thức không sử dụng tiền mặt (với 08 chủ rừng là tổ chức, 37 UBND cấp xã và 2.089 chủ rừng là hộ gia đình, cá nhân, cộng đồng). 

Bà Đặng Thị Thu Hiền - Giám đốc Quỹ BVPTR tỉnh Điện Biên cho biết: "Qua việc thực hiện chi trả tiền DVMTR qua tài khoản đối với chủ rừng là hộ gia đình, cá nhân, cộng đồng dân cư cho thấy tiết kiệm chi phí, bảo đảm công khai, minh bạch, hiệu quả và an toàn hơn so với chi trả bằng tiền mặt. Ngoài việc Quỹ đã phối hợp với Ngân hàng chính sách xã hội tỉnh, Đơn vị còn phối hợp với Công ty bưu chính viễn thông quân đội Viettel tuyên truyền và hỗ trợ triển khai dịch vụ thanh toán điện tử ViettelPay trong việc chi trả tiền DVMTR cho các chủ rừng nhằm đưa ra những chính sách hỗ trợ tốt nhất cho các hộ gia đình, cá nhân để các hộ nhanh chóng tiếp cận với hình thức mới này”. Đến nay, toàn tỉnh đã mở được 2.156 tài khoản để chủ rừng nhận tiền chi trả DVMTR/4.322 chủ rừng, đạt trên 50% số chủ rừng được cung ứng tiền DVMTR.

Ông Lò Văn Chợi ở bản Chi Luông 1, phường Na Lay, thị xã Mường Lay cho biết: "Mỗi năm cộng đồng bản Chi Luông 1 nhận được hơn 200 triệu đồng tiền DVMTR. Trước đây, nhận tiền mặt về là tiêu hết nhưng năm nay được trả qua tài khoản Ngân hàng CSXH nên tôi để lại tài khoản làm tiền tiết kiệm để khi cần còn có tiền lo công việc chứ cứ như trước lấy tiền mặt về là chúng tôi tiêu hết, khi đến mùa khô huy động các hộ gia đình đi tuần tra bảo vệ rừng, chữa cháy rừng lại không có tiền trả công ngay, thì nhiều hộ lấy lý do bận việc, không nhiệt tình tham gia”.

Hiện nay, toàn tỉnh Điện Biên đã thực hiện chi trả tiền DVMTR qua tài khoản ngân hàng tại 10 huyện, thị xã, thành phố. Thời gian tới, để phát huy hiệu quả từ việc chi trả tiền DVMTR không dùng tiền mặt, Quỹ BVPTR tỉnh tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền vận động, mở tài khoản cho người dân thực hiện chi trả tiền DVMTR đối với các chủ rừng thuộc lưu vực có chi trả mới như lưu vực Nậm Núa thuộc các huyện Điện Biên, Điện Biên Đông, thành phố Điện Biên Phủ, thông qua việc mở tài khoản tại ngân hàng hay ngân hàng số ViettelPay. 

Với chủ rừng khi có tiền DVMTR về tài khoản ngân hàng hoặc ngân hàng số ViettelPay, ngân hàng sẽ thông báo bằng tin nhắn đến điện thoại đã được đăng ký của các chủ rừng số tiền được nhận. Sử dụng tài khoản để nhận tiền chi trả tiền DVMTR không những giúp chủ rừng thuận lợi trong quá trình nhận tiền mà còn giúp việc mua bán hàng hóa trực tuyến tại các cửa hàng, chuyển tiền đến tài khoản ngân hàng khác, thanh toán tiền điện, tiền nước… không cần dùng tiền mặt.